Analiza SWOT – mocne i słabe strony przedsiębiorstwa

Chcesz osiągnąć mniejsze lub większe cele biznesowe? A może potrzebujesz rozeznać się w sytuacji swojej firmy, by na przykład zoptymalizować pewne procesy albo przekonać się, czy opłaca się wprowadzić dane rozwiązanie, czy lepiej skupić się na czymś innym? Przeprowadź analizę SWOT. Wyjaśniamy, co się kryje pod tym pojęciem oraz jak dokładnie się zabrać się za SWOT. Wykorzystaj jej potencjał, bo możesz się wiele dowiedzieć. Sprawdź! 

Co to jest analiza SWOT?

Analiza SWOT jest skrótem od słów Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats, co w języku polskim oznacza – mocne strony, słabe strony, szanse oraz zagrożenia. Jej pomysłodawcą w latach 60. XX wieku był Albert S. Humphrey. SWOT to na tyle uniwersalne narzędzie, że kilka dekad później dalej chętnie korzystają z niego przedsiębiorcy – i to z najróżniejszych branż.

A na czym dokładnie polega SWOT? To szczegółowa analiza, która skupia się na zidentyfikowaniu mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń. Pod uwagę można wziąć albo całą firmę, albo wybrany dział lub też wybrany projekt, strategię marketingową czy biznesową, a nawet wybranego pracownika (jego potencjału) czy wręcz samego siebie.

SWOT pozwala określić aktualną pozycję na rynku, zaplanować działania na przyszłość (sprawdź, czym jest plan marketingowy), a także dostrzec obszary wymagające poprawy i usprawnić procesy – wszystko po to, by odnieść sukces, zrealizować zakładane cele i przyczynić się do rozwoju organizacji. Przewagą SWOT nad analizą konkurencji jest to, że badane są tutaj nie tylko czynniki zewnętrzne, ale również wewnętrzne.

Jak przeprowadzić analizę SWOT?

Skoro wiesz już, czym jest analiza SWOT, to teraz czas rozebrać ją na czynniki pierwsze i wyjaśnić, jak krok po kroku się za nią zabrać i jakie są elementy analizy SWOT. Przygotuj sobie schemat podobny jak na infografice wyżej. Wówczas wszystkie informacje będą przejrzyście przedstawione i łatwo wyciągniesz z nich wnioski.

Identyfikacja mocnych stron

Pierwszym krokiem w analizie SWOT firmy jest odpowiedzenie sobie na pytanie, jakie są wasze mocne strony, w czym jesteście dobrzy, czym się wyróżniacie, jakie są wasze unikalne kwalifikacje, co jest waszą przewagą nad konkurencją, czy dysponujecie sporym budżetem, a może macie świetną lokalizację. Zbierzcie wszystkie zasoby i umiejętności, jakimi dysponujecie i które pozwalają budować stabilną pozycję na rynku.

Zidentyfikowanie mocnych stron firmy pomaga zrozumieć, które aspekty działają świetnie i odkryć, w jaki sposób można wykorzystać je w innych obszarach, zwłaszcza w tych, które nie do końca dobrze sobie radzą.

Rozpoznanie słabych stron

Mocne strony to jedno, ale niezbędne jest również zbadanie słabych stron organizacji. Nie bez powodu polecamy zająć się nimi w drugiej kolejności – sukcesy są dobrym punktem odniesienia. Słabe strony to wszystkie czynniki wewnętrzne, które wpływają negatywnie na firmę, które nie dają możliwości rozwoju i wymagają poprawy.

Zaliczamy do nich na przykład niedostateczne kompetencje pracowników, zbyt mało pracowników, brak doświadczenie w prowadzeniu firmy, zła organizacja pracy czy za mały budżet.

Przeczytaj również: Co to jest Kaizen? O japońskiej koncepcji ciągłego doskonalenia się słów kilka

Znajomość słabych stron pomaga sprawdzić, które aspekty trzeba poprawić, by zwiększyć wydajność i mieć perspektywy na przyszłość.

Zidentyfikowanie szans

Teraz przechodzimy ponownie na lewą stronę diagramu, czyli do szans. Co zatem traktujemy jako szansę? Wszystkie zjawiska w otoczeniu firmy, branży, które mogą wpłynąć pozytywnie na jej funkcjonowanie, na rozwój oraz na osiągnięcie lepszej pozycji konkurencyjnej.

To na przykład sprzyjające zmiany w przepisach, pojawienie się nowej grupy klientów, dostęp do zasobów niedostępnych dla konkurencji, rozwój branży na rynku, wyjątkowy pomysł na kampanię marketingową.

Warto skupić się przede wszystkim na tym, by w jak najlepszy sposób wykorzystać pojawiające się szanse, by jak najwięcej z nich wycisnąć.

Ocena zagrożeń

Ostatnim zaś elementem, który zamyka analizę SWOT są zagrożenia, a mówiąc dokładniej – czynniki zewnętrzne, niezależne od firmy, które mogą skutkować negatywnymi zmianami, problemami, z którymi będzie się trzeba zmierzyć.

W kategorii zagrożeń znajdują się między innymi wszelkie kryzysy, pandemia, niekorzystne zmiany w prawie, odchodzący pracownicy z wysokimi kwalifikacjami, duża konkurencja, obecność monopolisty w danej branży czy mały popyt na dany produkt i zmiana trendów.

Analiza SWOT – jak ją wykorzystać w biznesie?

Przeprowadzenie dogłębnej analizy SWOT, umieszczając w niej wszystko, bez zatajania istotnych faktów, pozwala uzyskać pełny obraz sytuacji. Teraz pozostaje tylko zdecydować, w jaki sposób wykorzystać dane informacje i zaplanować kolejne działania. Do wyboru są cztery strategie.

Strategia konserwatywna

Strategia konserwatywna może się sprawdzić, jeśli masz mocne strony, duży potencjał, ale jednocześnie zdajesz sobie sprawę z wielu istniejących dookoła zagrożeń. Wtedy starasz się przezwyciężyć te zagrożenia, wykorzystując do tego wspomniane mocne strony. Pamiętaj, by ostrożnie wszystko kalkulować, szukać nowych rozwiązań, bo lepiej jest powoli dojść do celu, niż źle oszacować sytuację i na tym stracić.

Strategia konkurencyjna

Następna jest strategia konkurencyjna, zgodnie z którą dostrzegasz dominację słabych stron, ale pojawiły się wyraźne szanse, które warto wykorzystać. W tym celu trzeba popracować nad wyeliminowaniem słabości, by móc lepiej wykorzystywać nadarzające się okazje i zwiększać konkurencyjność firmy.   

Strategia defensywna

Trzecim przykładem jest natomiast strategia defensywna, na którą warto postawić, gdy równocześnie firma ma dużo słabych stron i na rynku przybywa zagrożeń. Skoncentruj się wówczas na takich działaniach, które po prostu pozwolą przetrwać. Jednocześnie pracuj nad mocnymi stronami, szukając szansy na rozwój. Nad likwidacją firmy pomyśl w skrajnych przypadkach, kiedy słabości przewyższają atuty, a zagrożenia – szanse.

Strategia agresywna

Na koniec zaś pozostaje jeszcze strategia agresywna. Mamy z nią do czynienia, kiedy w analizie SWOT wyraźnie przeważają mocne strony, a dodatkowo w otoczeniu są interesujące szanse do wykorzystania. Strategia agresywna opiera się na silnej ekspansji i szybkim rozwoju. Jest jednak „pewne „ale”. Takie działania są obarczone wysokim ryzykiem, więc musisz zastanowić się, czy chcesz je podjąć, czy też nie.

Sprawdź również: Strategia marketingowa – co to jest i jak ją stworzyć?

Analiza SWOT nie traci na popularności i nic dziwnego – jest prosta w przeprowadzeniu, a przy tym stanowi świetny punkt wyjścia do planowania działań firmy. Wymaga jednak dużej szczerości i obiektywnego spojrzenia na sytuację, bez koloryzowania. A więc zanim opracujesz strategię, zabierz się najpierw na szczegółową analizę SWOT. Powodzenia!